Çerkes Derneği I Anasayfa

Bir ailenin en fazla bir kağnı arabasının götürebileceği kadar eşyasını alabileceği sınırlamasıyla başlatılan sürgünde aileler mallarını yok fiyatına elden çıkarmak zorunda kaldılar. Bazı bölgelerde açık alanlarda günlerce bekletilen Çerkesler; Afyon, Sivas, Tokat, Urfa, Muş, Bitlis, Konya ve Malatya gibi yerlerde köylere veya şehir merkezlerindeki mahallelere dağıtıldı ve toplu yerleşimlerine izin verilmedi. Bu süreçte birçok kişi de yollarda hayatını kaybetti.

Aradan bir iki yıl geçtikten sonra sürgün kararı iptal edilen ve evlerine dönmelerine izin verilen insanların birçoğu çok zorlu bir yolculuk geçirdikten sonra ellerinde hiçbir şey kalmamış bir şekilde köylerine geri dönmeyi başardı. Ancak bu süre zarfında evlerine başkaları yerleştirildiği, malları ve mülkleri talan edildiğinden büyük zorluklar yaşadılar.

Uzun süre yaşadıkları bu acı olayı hatırlamamayı tercih eden bölge halkının sesine kimse kulak vermedi. Şu ana kadar üzerinde yeterli araştırma dahi yapılmayan Cumhuriyet tarihinin ilk iç sürgünü olan bu acı olayın hiçbir zaman unutulmaması ve bir daha benzer acıların yaşanmaması dileğiyle, Gönen-Manyas Çerkes Sürgünü’nün 98. yılında sürgün yollarında hayatını kaybedenleri, o dönemin acılarına tanıklık edip ebediyete intikal eden büyüklerimizi rahmetle anıyoruz.